چاقی یک اختلال مزمن با عوارض متعدد متابولیک ، فیزیکی و مشکلات روحی روانی است و یک فاکتور عمده برای بروز دیابت نوع ۲ می باشد . با کنترل چاقی و اضافه وزن از بروز و پیشرفت دیابت میتوان جلوگیری کرد. عمده بیماران دیابت نوع ۲ یا چاق هستند یا اضافه وزن دارند .اگر حتی ۳ تا ۷ درصد وزن کاهش یابد کنترل قند بهتر شده حوادث قلبی عروقی کاهش می یابد و با کاهش وزن بیش از ۱۰ درصد اثرات بهتری داشته و حتی ممکن است دیابت فروکش کند و اثرات مثبتی روی حوادث قلبی عروقی و مرگ و میر در درازمدت داشته باشد.
درمان اولیه چاقی و اضافه وزن تغییر در سبک زندگی ، تغذیه مناسب با محدودیت کالر ی مصرفی می می باشد و درصورت عدم پاسخ مناسب علاوه بر آنها نیاز به مصرف دارو و حتی جراحی چاقی (metabolic surgery ) است. جهت کنترل وزن علاوه بر مصرف غذاهای سالم و محدودیت کالری افزایش فعالیت قیزیکی و ورزش به میزان ۳۰۰ – ۲۰۰ دقیقه در هفته توصیه می شود . کاهش کالری مصرفی ۷۵۰ – ۵۰۰ کیلوکالری در روز لازم است بطور متوسط کالری مصرفی روزانه برای خانمها ۱۵۰۰ – ۱۲۰۰ کیلوکالری در روز و برای آقایان ۱۸۰۰ – ۱۵۰۰ کیلو کالری در روز بسته به وزن اولیه و فعالیت فرد توصیه می شود تا کاهش وزن لازم ایجاد شود . حفظ وزن نیازمند آموزش و مراقبت مستمر دارد چراکه سهل انگاری و عدم مراقبت سبب عود چاقی و اضافه وزن می شود . در افراد دیابتی پزشک باید به نوع داورهای مصرفی برای کنترل قندخون توجه داشته باشند چراکه بعضی از داروهای کنترل قند خون سبب افزایش وزن می شوند مثل سولفونیل اوره ها (گلیکلازید،گلی بنکلامید) ، مگلی تینیدها (رپاگلیناید) ، تیازولیدین دیونها (گلیتازون) و انسولین ها. بعضی داروهای ضد دیابت اثری روی وزن ندارند به عبارتی خنثی هستند مثل مهارکننده دی پپتیدیل پپتیداز ۴ (سیتاگلیپتین و لیناگلیپتین ) دوپامین اگو نیستها مثل برموکریتین مهارکننده های آنزیم الفا+ گلیکلوزیداز مثل آکاربوز بعضی داروهای ضد دیابت علاوه بر کنترل قند خون سبب کاهش وزن نیز می شوند مثل اگونیست GLP1 که به عنوان مثال لیراگلوتاید (Melitide ) در بازار دارویی ما موجود است یا متفورمین ، مهارکننده های گلوکز سدیم ترانسپورتر ۲ مثل امپاگلی فلوزین و دپاگلی فلوزین که در دسترس و بازار دارویی ما وجود دارد.همچنین سماگلوتاید و تیرزپاتاید (TIRZEPATIDE) که در خیرا بازار دارویی ما موجود شده اند و بیشتر از بقیه داروها سبب کاهش وزن و کنترل چاقی می شود .
نویسنده : دکترعلی کچویی
